Tijm: klein kruid, grote persoonlijkheid

Tijm: klein kruid, grote persoonlijkheid

Tijm. Je kent het wel: dat kleine, groene plantje dat je in de keuken gebruikt, maar eigenlijk stiekem een hele geschiedenis en een flinke dosis attitude heeft. Het hoort bij de muntfamilie (Lamiaceae) en telt honderden soorten binnen het geslacht Thymus. De bekendste is Thymus vulgaris, oftewel gewone tijm ook wel  de James Bond onder de keukenkruiden genoemd. Maar er zijn tientallen andere varianten, van citroenachtig fris tot karwijachtig kruidig.

Oorsprong
Tijm komt uit het Middellandse Zeegebied. Denk aan zonovergoten hellingen in Zuid-Europa en Noord-Afrika. Kortom, een plant die van warmte houdt en van regen een lichte schok krijgt. Zet tijm dus op een zonnige, beschutte plaats met een zeer goede drainage. 

Historie en folklore
De naam thymon komt uit het Grieks en betekent zoiets als “verbranden of geur verspreiden”. De oude Grieken brandden het in tempels voor moed. In Egypte gebruikten ze tijm bij het balsemen van farao’s, want zelfs dode farao’s verdienen een lekker geurtje.

Later in de Middeleeuwen droegen ridders tijm als symbool van moed en legden mensen het onder hun kussen tegen nachtmerries. Dus ja, tijm: keukenheld én droombeschermer.

Tijm in de keuken (en daarbuiten)

Culinair gebruik
Tijm is overal: bij vlees, vis, soepen, eiergerechten, groentegerechten, in aardappelgerechten samen met rozemarijn,  sauzen en stoofschotels, en in bekende mengsels zoals Herbes de Provence en bouquet garni. Midden-Oosterse kruidenmixen zoals za’atar zouden zonder tijm gewoon… saai zijn.

• Verse tijm: krachtig aroma, direct genieten.
• Gedroogde tijm: iets minder flamboyant, maar langer houdbaar. Dit is handig voor degene die graag op voorraad kookt.

Medicinale toepassingen
Tijm bevat thymol, een stof die werkt als natuurlijke antibiotica. Traditioneel helpt het bij hoest en verkoudheid. Gebruik in thee, inhalaties of hoestsiroop. Tip: bij zwangerschap, hoge bloeddruk of medicijngebruik altijd even een arts raadplegen.

Overige toepassingen
Tijm duikt ook op in zeep, tandpasta en parfums, en is een echte bijenlokker,  je tuin wordt er meteen een feestje voor insecten van.

Tijmsoorten: van stoer tot wollig

Er zijn tussen de 300 en 400 verschillende soorten! En ja, sommige ruiken zelfs naar Citrus, nootmuskaat of limoen. Een kleine selectie:

Culinair

• Gewone tijm (Thymus vulgaris): klassieker in de keuken.
• Citroentijm (drieluik 1) (Thymus × citriodorus): citroenachtig fris, heerlijk bij vis.
• Karwijtijm (drieluik 2) (Thymus herba-barona): karwijachtige twist.
• Rode tijm (drieluik 3) (Thymus zygis): Spaans zomers en kruidig.

Sier- en speciale soorten

• Kruiptijm (drieluik 4) (Thymus serpyllum): kruipt over de grond, bloeit paars.
• Woltijm (drieluik 5) (Thymus pseudolanuginosus): wollige bladeren, schattig én sierlijk.
• Hongaarse tijm (drieluik 6) (Thymus pannonicus): aromatisch, lokaal culinair gebruik.

Tijm in de tuin

Tijm is meestal meerjarig en winterhard, houdt van zon en goed doorlatende grond. Oogsten doe je net voor de bloei, anders missen je gerechten de echte punch. Bodem bedekkende soorten zijn perfect tussen stenen, in grind op bijv. een parkeerplek, tegels, in rotstuinen of als een groen en heerlijk geurend tapijtje voor je tuinfeestjes.

Kweektips

• Volle zon, lichte, doorlatende grond.
• Snoei na de bloei om nieuwe groei te stimuleren.
• Bescherm citroentijm bij strenge winters.
• Combineer verschillende soorten voor kleur en aroma. En maak van jouw tuin een geurige catwalk.

Samengevat

Tijm is:
✔ Klein maar dapper
✔ Uit het zonnige Middellandse Zeegebied
✔ Al eeuwenlang een held in keuken, geneeskunde en folklore
✔ Verkrijgbaar in honderden smaken en vormen

Kortom: tijm is het kruid dat alles kan van stoofpot tot droombeschermer. En laten we eerlijk zijn, zelfs als je er alleen maar een beetje van in je keuken hebt staan, voel je je meteen een soort keuken-ritueel-ridder.

Bestel tijm zaden online: